Fietszones: opfrissing van de verkeersregels

Fietszones: opfrissing van de verkeersregels

Wat is een fietszone?

Een fietszone (de vroegere ‘fietsstraat’) is een zone waar fietsers op de eerste plaats komen en waar specifieke regels gelden. In een fietszone zijn fietsers de belangrijkste bestuurders, maar gemotoriseerde voertuigen mogen er ook rijden. In een fietszone gelden specifieke regels per vervoermiddel.

Het begin van een fietszone wordt aangeduid door een blauw verkeersbord F111 (een verkeersbord met daarop een witte fietser en een rode auto). De fietszone eindigt bij het blauwe verkeersbord F113 (hetzelfde verkeersbord met de fietser en de auto, maar dan met een rode streep erdoor). Een fietszone is dus de zone gelegen tussen beide verkeersborden, terwijl vroeger een fietsstraat eindigde bij het volgende kruispunt. 

In veel steden en gemeenten wordt het wegdek van een fietszone of de eerste meters ervan rood, roze of blauw geschilderd. Dat kan een visuele ondersteuning zijn om je eraan te herinneren dat je in een fietszone rijdt, maar enkel het verkeersbord dwingt de regels in een fietszone af.

Is een fietszone hetzelfde als een fietsstraat?  

Ja. Fietsstraat is de oude benaming voor fietszone. In het straatbeeld zie je ook nog oude verkeersborden met de term ‘fietsstraat’. Deze borden blijven geldig tot 2035 en hebben dezelfde betekenis als die van fietszone.

Geldt een fietszone ook als het wegdek niet geschilderd is?  

Ja. In veel steden wordt het wegdek van een fietszone rood of roze geschilderd, of enkel de eerste meters van de fietszone. Dat kan een visuele ondersteuning zijn om je eraan te herinneren dat je in een fietszone rijdt, maar het is niet verplicht. Het verkeersbord dwingt de regels in een fietszone af, niet de kleur van de rijbaan. Datzelfde bord onderscheidt een fietszone ook van een ‘gewone’ straat met zogenoemde fietssuggestiestroken.

Welke regels gelden voor bestuurders van motorvoertuigen?

Auto’s of andere motorvoertuigen hebben toegang tot een fietszone, maar zijn gehouden aan een maximumsnelheid van 30 km/u. Opgelet: deze snelheidslimiet geldt altijd, dus ook als er geen fietsers in de fietszone zijn!

Motorvoertuigen mogen fietsers in een fietszone niet inhalen, zelfs niet als de weg daarvoor breed genoeg is.

Wat zijn motorvoertuigen? 

Motorvoertuigen zijn bijvoorbeeld auto’s, bromfietsen, bestelwagens, motorfietsen of vrachtwagens. 

Bestuurders van elektrische fietsen, e-steps en speedpedelecs worden in een fietszone beschouwd als fietsers. 

Bestuurders van motorvoertuigen mogen 

in een fietszone rijden;   

geen fietsers inhalen;

niet sneller rijden dan 30 km/u.

Welke regels gelden voor fietsers?

De snelheidsbeperking van 30 km/u geldt voor álle verkeer in een fietszone, dus ook voor de fietsers zelf! Ook elektrische fietsen en speedpedelecs (die beschouwd worden als fietsen in een fietszone)  moeten zich aan deze maximumsnelheid houden.  

Fietsers mogen wel andere fietsers inhalen, zolang ze maar onder de snelheidslimiet blijven en zolang het inhalen op een veilige manier kan gebeuren. Fietsers mogen ook gemotoriseerd verkeer inhalen. Dat moet wel gebeuren langs links, tenzij er een file is (in dat geval mag het ook langs rechts).

Fietsers mogen de hele breedte van de rijbaan gebruiken als het een eenrichtingsstraat is. Is er verkeer toegelaten in beide richtingen, dan mogen fietsers de helft van de breedte aan de rechterzijde gebruiken.  

Fietsers (met elektrische en niet-elektrische fiets) mogen 

over de hele breedte van de rijbaan rijden als er eenrichtingsverkeer geldt;

de volledige rechterrijstrook innemen als het verkeer in twee richtingen mag rijden;

andere fietsers  en motorvoertuigen inhalen; 

niet sneller fietsen dan 30 km/u.

Speedpedelecs mogen  

in een fietszone rijden (ze worden beschouwd als fietsers);

andere fietsers en motorvoertuigen inhalen;

niet sneller fietsen dan 30 km/u.

Welke algemene verkeersregels gelden in een fietszone?

Los van bovenstaande specifieke regels voor fietsers en motorvoertuigen, zijn verder alle andere klassieke verkeersregels van toepassing in een fietszone. 

Zo geldt bijvoorbeeld de algemene voorrangsregel: voorrang van rechts (als er geen wegmarkering of verkeersbord een andere regeling aanduidt). Daardoor kan het gebeuren dat fietsers in een fietszone voorrang moeten geven aan alle verkeer (ook motorvoertuigen) dat langs rechts de fietszone inrijdt.

Er is geen algemeen parkeerverbod in fietszones, tenzij aangegeven door specifieke borden.

Moeten andere bestuurders altijd voorrang verlenen aan fietsers in een fietszone? 

Nee. In een fietszone geldt de normale voorrangsregeling op kruispunten. Op kruispunten zonder verkeerslichten of -borden geldt bijgevolg voorrang van rechts voor alle bestuurders (ook voor fietsers).

Mag je parkeren in een fietszone?  

Soms wel, soms niet. In een fietszone gelden de gewone parkeerregels of worden ze aangeduid door verkeersborden en/of wegmarkeringen.