Alarmknoppen tegen levensbedreigende stalking

Alarmknoppen tegen levensbedreigende stalking

Alarmknoppen tegen levensbedreigende stalking beschikbaar bij lokale politie
Patrouille ter plaatse bij één druk op de knop

 

De mobiele stalkingalarmen die bij één druk op de knop zorgen voor een onmiddellijke politionele tussenkomst, zijn verdeeld over de 19 West-Vlaamse politiezones. Voortaan kunnen vrouwen en meisjes die slachtoffer zijn van levensbedreigende stalking er beroep op doen. Na de hervorming van het seksueel strafrecht donderdagavond in de Kamer, gaat het opnieuw om een belangrijke doorbraak in de strijd tegen seksueel- en intrafamiliaal geweld.

Vrouwen worden in ons land buitensporig vaak blootgesteld aan geweld, een enorm onderbelicht maatschappelijk probleem. Ook na het stopzetten van de relatie is voor veel vrouwen de nachtmerrie nog niet voorbij. De politie registreert in ons land jaarlijks meer dan 20.000 aangiftes van stalking, in 62% van de gevallen door ex-partners. Volgens de statistieken van het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) is het risico op geweld het hoogst als de dader een ex-partner is. Maar liefst 81% van de vrouwen die door hun ex-partner worden gestalkt, zijn tegelijkertijd het slachtoffer van fysiek geweld. Op nationaal vlak gaat het in ongeveer 110 gevallen om levensbedreigende situaties.

 

Daarom hebben vice-eersteminister en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne, minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden en staatssecretaris voor Gendergelijkheid Sarah Schlitz beslist om het stalkingalarm in te voeren, met ondersteuning door het Parket-Generaal van Gent. Het is een fysieke knop die bijvoorbeeld verstopt wordt in de jaszak en verbonden is met de smartphone. Bij één subtiele druk op de verborgen knop wordt de noodcentrale verwittigd. De politie onmiddellijk ter plaatse op basis van de locatiegegevens.

Proefprojecten groot succes

De beslissing door de ministers viel na een positieve evaluatie van een proefproject met mobiele stalkingalarms in Gent sinds 2019. Het resulteerde in 21 alarmoproepen met politionele tussenkomst en 10 arrestaties. Liefst 89,6% van de vrouwen voelt zich er aanzienlijk veiliger door. Gemiddeld bleek na zes maanden dat het stalkingalarm niet meer nodig was. De uitrol van de stalkingalarmen wordt eerst voorzien in West- en Oost-Vlaanderen. Ook de politiezone Vlas (Kortrijk, Kuurne, Lendelede) experimenteert al sinds juni 2020 met het stalkingalarm. “We beschikten over 5 alarmen in de vorm van polsbandjes, die door de slachtoffers zes maanden gehouden mochten worden. Daarna volgde telkens een evaluatie. Sinds het begin van het project hebben we 10 slachtoffers van stalking geholpen”, zegt afdelingshoofd Isabelle Degraeve van de Sociale Politie van PZ Vlas.

“9 van de 10 slachtoffers waren vrouwen die door hun ex-partner belaagd werden. Eén slachtoffer was een man wiens zoon hem bedreigde en belaagde. Meestal was de toekenning op initiatief van de Sociale Politie van PZ Vlas, in enkele gevallen was dit op vraag van het CAW. De ervaring leert ons dat slachtoffers zich veel veiliger voelen met een alarm. Er wordt niet vaak op gedrukt, namelijk slechts 2 keer sinds de opstart. De nieuwe alarmknoppen waren zeer welkom”, besluit Isabelle Degraeve van PZ Vlas.

Verdeeld over de zones

Voorlopig zijn er in West-Vlaanderen 145 van die alarmknoppen voorzien. Daarna komen er nog 200 stuks bij. Federale Politie West-Vlaanderen zorgt voor de coördinatie en distributie. “De eerste lichting alarmknoppen zijn nu verdeeld over de 19 politiezones. Elke zone krijgt er in de eerste fase 8 en wij houden er enkele op reserve. De volgende lichting zal verdeeld worden op basis van de bevolkingsaantallen. Daarnaast hebben we 16 smartphones die we in bruikleen kunnen geven aan de slachtoffers, want de alarmknop werkt niet met iPhone. Apple laat geen externe apparaten toe om handelingen uit te voeren op iPhones”, zegt hoofdcommissaris Alain De Laender, bestuurlijk directeur-coördinator van de federale politie West-Vlaanderen.

 

Het is telkens het parket dat zal beslissen over de toekenning van een alarmknop, op basis van verschillende criteria. Zo moet de kans op geweld reëel zijn en moet het slachtoffer in geen geval nog contact willen met de dader, behalve in het kader van de omgangsregeling met eventuele gezamenlijke kinderen. Slachtoffers moeten hun aanvraag doen bij de lokale politiezones.

Vincent Van Quickenborne, vice-eersteminister en minister van Justitie: Het stalkingalarm is een krachtig middel voor de slachtoffers, politie en parket om snel en adequaat in te grijpen bij situaties die al snel levensbedreigend kunnen worden. Voor de slachtoffers biedt het bescherming, zekerheid en mentale rust. Het is een van de manieren waarop deze regering de strijd tegen seksueel- en intrafamiliaal geweld op alle fronten opvoert. We zetten rasse schreden vooruit in onze strijd. Zo werd vorige donderdag ook het nieuwe seksueel strafrecht goedgekeurd in het parlement. ”

Frederik Vandecasteele, hoofdcommissaris en korpschef van de politiezone Mira: “ Voor de lokale politie betekent het een grote geruststelling dat we slachtoffers van ernstige vormen van stalking een adequaat middel kunnen aanbieden om zich te beschermen. Door de goede en nauwe contacten tussen politie en parket kunnen we kort op de bal spelen en onmiddellijk een stalkingalarm ter beschikking stellen. De opvolging van een alarm gebeurt door de noodcentrale van de federale politie die onmiddellijk een ploeg ter plaatse stuurt, waar het slachtoffer zich ook in België bevindt. Na de recente opening van het zorgcentrum na seksueel geweld in de provincie is dit opnieuw een grote stap vooruit in de ketengerichte aanpak van seksueel en intrafamiliaal geweld. ”